Jolanta Pyś-Miklasz
2026-04-10
Bartosz Szydłowski
2026-04-10

XXVII Salon

27 marca 2025 r. w XXVIII Salonie Trójkowe Czwartki gościliśmypana prof. dr hab. Wacława Uruszczakawybitnego znawcę historii państwa, prawa polskiego i kanonicznego oraz komandora papieskiego Orderu św. Sylwestra, ale także absolwenta Trójki i autora kilku tomików poezji.

Rok 1964: Anna German, Tańczące Eurydyki;  Matura kl.XID,

Po przywitaniu pana Profesora i jego małżonki Barbary moderatorka Salonu zaproponowała Gościom cofnięcie się do 1964 roku, bo to wtedy w maju zdawał Pan Profesor maturę w IIILO, które wtedy mieściło się przy ul. Kochanowskiego 5 w Krakowie.

To w tamtym roku Beatlesi mieli swój  I koncert w USA, a w Polsce – we Wrocławiu odbył się I Festiwal Jazz nad Odrą, w popie zaś – triumfowały piosenki Anny German i Katarzyny Sobczyk. I to właśnie piosenkę Eurydyki tańczące Anny German zaśpiewała  dla pana Profesora  Gabrysia  B., rozpoczynając to niezwykłe spotkanie.  Nastrój, stworzony przez tę piosenkę , udzielił się wszystkim zebranym, ale jeszcze bardziej został podbity, kiedy wyświetlone zostało Tablo kl.XID z 1964 roku, na którym – po dłuższej chwili – rozpoznaliśmy młodego człowieka – Wacława Uruszczaka, już wtedy szczególnie zainteresowanego  historią.

I w ten sposób zaczęła się opowieść pana Profesora o swoich uczniowskich przeżyciach, których bohaterami byli nie tylko bliżsi i dalsi koledzy, widoczni na zdjęciu,  ale i profesorowie: pani Zofia Karabułowa – ucząca historii, pan Stanisław Żurek- wtajemniczający swoich uczniów w świat kultury łacińskiej.

fot. Sakralne Dziedzictwo Małopolski https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/oltarz-glowny-50

Gdy tematy i  emocje, związane z przeszłością uczniowską naszego Gościa, wybrzmiały,  wyświetlone zostało zdjęcie Głównego Ołtarza z Kościoła Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Krzeszowie, gmina Stryszawa. I wtedy twarz naszego Gościa rozpromieniała. Nie wszyscy wiedzieli dlaczego? Dopiero, gdy zbliżono obraz na część zdjęcia, gdzie widniało imię i  nazwisko autora tabernakulum tego ołtarza: Grzegorz Uruszczak z Kleparza, prawie wszystko było jasne: teraz będziemy mówić o rodzinie pana Profesora.

Nasz Gość z chęcią opowiadał o tradycjach swej rodziny rzemieślniczej, której Firma Brązownicza, założona w 1922 roku, funkcjonuje do dzisiaj. prowadzona przez kuzyna pana Profesora- pana Jerzego Uruszczaka. Pan Profesor, odpowiadając na różne pytania, dotyczące swoich bliskich,  znacząco podkreślał, że praca rzemieślnicza (której trochę doświadczył w dzieciństwie, pomagając ojcu w pracy), wyrobiła  w nim szczególnie takie cechy, jak: pracowitość, obowiązkowość, sumienność,  cierpliwość. Cechy ważne przecież nie tylko w pracy rzemieślnika….

Piosenka: K.Wyrodek, Ta nasza młodość, (słowa T.Śliwaka)

Słowami poety Tadeusza Śliwiaka przeszliśmy do czasów młodości Pana Profesora- okresu studiów i pracy naukowej.

Profesor Uruszczak opowiadał, że jako student o niepoprawnym pochodzeniu, w rzeczywistości PRL-u właściwie nie miał szans na zatrudnienie na uczelni. A jednak do tego doszło, a to dzięki wstawiennictwu prof. Vetulaniego i prof. Grodziskiego.  I tak zaczął się dla młodego prawnika czas pracy naukowej i dydaktycznej na uczelni – Uniwersytecie Jagiellońskim, a owa kariera naukowa pana Wacława Uruszczaka( co stwierdziła moderatorka spotkania) przebiegała szybko, intensywnie i błyskotliwie: jako 30-latek uzyskał stopień doktora( Próba kodyfikacji prawa polskiego w  I połowie XVI wieku. Korektura praw z 1532 roku), mając 35 lat , napisał rozprawę habilitacyjną i został docentem w Katedrze Historii Prawa Polskiego , jako 44-latek uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a trzy lata potem- tytuł profesora zwyczajnego. Na pytanie- jak to możliwe? Pan Profesor skromnie milczał, ale odpowiedź na to pytanie znaleźliśmy w słowach pani prof. Izabeli Lewandowskiej- Malec z Laudacji, wygłoszonej przez nią w czasie Uroczystości Jubileuszu 50-lecia Pracy Naukowej prof. Wacława Uruszczaka:

(..) ogromne zdolności i niezwykła pracowitość cechowały pana Profesora(…).

fot. https://pl.wikipedia.org/wiki/Katedra_w_Reims#/media/Plik:Cathedrale_notre_dame_reims_2023_03.jpg

Właśnie owa pracowitość i talent badawczy widoczne już były w czasie stażu naukowego, jaki odbywał pan dr Wacław Uruszczak we Francji w Reims, w 1977 roku.

Efektem żmudnej pracy nad tekstami z XII wieku było odkrycie przez dr. Uruszczaka szkoły prawa rzymskiego, jaka działała już w tamtym wieku w Reims. Publikacja, w której młody naukowiec zrelacjonował swoje odkrycie, zyskała duże znaczenie wśród mediewistów, nie tylko francuskich. Jednak dla badaczy historii parlamentaryzmu polskiego jednym z najważniejszych odkryć  pana Profesora jest relokacja początków dwuizbowego sejmu z 1493 roku na 1468 rok. Odkrycie to stało się podstawą do ogólnopolskich obchodów 550-lecia polskiego parlamentaryzmu w 2018 r., których częścią było uroczyste Zgromadzenie Narodowe, zwołane na 13 lipca 2018r.

Kolejna część spotkania pokazała pana Profesora jako człowieka zaangażowanego społecznie, o ogromnej wrażliwości wobec bliźniego. Pan prof. Uruszczak odpowiadał na pytania ,związane z jego zaangażowaniem w budowę Kliniki II Katedry Chorób Wewnętrznych prof. Andrzeja Szczeklika, a także – z inicjowaniem przez niego powstania Stowarzyszenia Patrona Prawników- Świętego Ivo Helory. Dla wszystkich zgromadzonych niezwykle cenna była informacja o postaci prezbitera – św.  Ivo Helory, o którym pan Profesor w sposób niezwykle interesujący opowiadał.

Również wypowiedzi małżonki pana Profesora- pani Barbary Kijowskiej- Uruszczak wzbudziły wśród zebranych  w sali Pod Oknem wielkie zainteresowanie. Pani Barbara  w swojej wypowiedzi mówiła , w jaki sposób praca męża wpływa na funkcjonowanie domu, rodziny, a także ujawniła, że często właśnie ona była pierwszą czytelniczką prac męża.

Pani Barbaro , dziękujemy za stworzenia tak twórczego domu!

  • Zdjęcie: Furczaka Gołąbka

No tak, tylko to powinien być Fruczak Gołąbek- powiedział pan Profesor.

O rzeczywiście, przepraszamy za pomyłkę w prezentacji.. Oczywiście chodzi o Fruczaka Gołąbka- czyli motyla, którego zachowanie przypomina kolibra. To jednocześnie bohater pana profesora wiersza.  Po tej korekcie wszyscy wsłuchali się w słowa tego wiersza, napisanego przez pana Profesora, a recytowanego przez Paulinę K.(IIA).

W ten sposób przeszliśmy do kolejnej odsłony osoby pana prof. Wacława Uruszczaka- jako poety. Moderatorka spotkania, odwołując się do konkretnych wierszy, stwierdziła, że bardzo wyraźnie widać w tych utworach franciszkański zachwyt na światem natury, dostrzeganie piękna szczególnie   w tym , co małe, niepozorne jak ów Fruczak Gołąbek. Jednocześnie w tej poezji wyraźnie obecny jest ów porządek sakralny, sugerowany przez choćby już same tytuły wierszy: Boże Narodzeni, Popielec, Niedziela Palmowa czy porządek cnót kardynalnych: Wiara, Nadzieja, Miłość. Wśród wierszy pana Profesora pojawiają się również liczne utwory autotematyczne i te , które powstały jako prezenty dla najbliższych: dzieci, żony czy wnuków: Gabrysia,  Michała, Rozalki.

I właśnie słowa tekstu pt.: Bezwnusie-ulubionego wiersza  pana Profesora- rozbrzmiały,  w interpretacji samego autora,  w Sali Pod Oknem i zachwyciły wszystkich artyzmem, ale i czułością, humorem.

     Na zakończenie spotkania wszyscy wsłuchiwaliśmy się w słowa piosenki : Idź swoją drogą w wykonaniu zespołu Raz  dwa trzy( to wolne tłumaczenie W.Młynarskiego  piosenki Franca Sinatry pt.: May way )

                      I nim przetarty szlak wybierzesz, jak wybrało wielu,

            I nim w świat wejdziesz ten, by podług cen pochlebstwem płacić,

           Choć raz pomyśl, czy czegoś nie tracisz.

           Bo przecież jest nie jeden szlak,

           Gdzie trudniej iść, lecz idąc tak,

           Nie musisz brnąć w pochlebstwa dym,

           I karku giąć przed byle kim,

           Rozważ tę myśl, a potem idź, idź swoją drogą.

Po wybrzmieniu słów tej pieśni- dedykowanych przez Pana Profesora swoim studentom i także uczniom IIILO- podziękowaliśmy Panu Profesorowi za to spotkanie, a potem, już w indywidualnych relacjach , pan Profesor podpisywał książki, jakie ofiarował uczestnikom tego XXVIII Salonu Trójkowe Czwartki.

               Panie Profesorze, to był dla nas zaszczyt gościć Pana Profesora w Trójce!

Serdecznie dziękujemy Panu Profesorowi i Pani Barbarze za te piękne chwile!

fot. https://wyznaniowe.law.uj.edu.pl/prof.-dr.-hab.-waclaw-uruszczak-emeritus

PANI JOLANTA PYŚ-MIKLASZ

W latach 80. Pani Jolanta Pyś-Miklasz zaangażowana była w nauczycielską Solidarność, a w latach 90. współtworzyła z innymi profesorami: Antonim Downarem, Michałem Poźniczkiem, Ligią Wirtel autorski program nauczania dla uczniów III LO im. J.Kochanowskiego w Krakowie. Ów program stał się podstawą unowocześniania modelu edukacji w Trójce, czego długofalowym efektem była nie tylko wzrastająca popularność naszego Liceum  wśród młodych ludzi, ale także – już w XXI wieku – coraz wyższa jego pozycja (wskaźnik EWD) w krakowskich, a nawet ogólnopolskich rankingach (Brązowa Tarcza).

W 2017 roku  pani Jolanta Pyś-Miklasz została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi przez Prezydenta Rzeczypospolitej  w  związku z 40. rocznicą powstania Studenckiego Komitetu Solidarności.

Za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce,za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej.