Dr Jan Leszek Franczyk
2026-04-10
Prof. dr hab. Wacław Uruszczak
2026-04-10

XI Salon

29 maja 2008 r. bohaterką drugiego Salonu była pani prof. Jolanta Pyś-Miklasz – twórczy nauczyciel języka polskiego i – jakże lubiany przez młodzież „Trójki” – wychowawca, ale także animatorka kultury Krakowa i Dynowa, dusza artystyczna, która część swojego serca pozostawiła w naszej Szkole. Właśnie to spotkanie zgromadziło wielu absolwentów „Trójki”: uczniów i wychowanków Pani Profesor, dla których przeszłość – nie tylko ta uczniowska – ożyła w Czwartkowych rozmowach, prowadzonych do późnego wieczora.

Początek spotkania nie upłynął jak zwykle – przywitaniem Gościni, lecz rozpoczął się słowami  pani profesor: nie, nie, tak nie będziemy siedzieć, musimy przesunąć ten stolik bliżej uczniów… No i to była cała pani Profesor: bezpośrednia, otwarta na wszystkich, zawsze blisko ucznia, ciekawa jego zdania, dostrzegająca w jego oczach wszystko: problemy, radości czy wątpliwości, obawy i lęki. Właśnie tym aspektom osobowości pani Profesor i szczególnym relacjom, jakie budowała przez lata z uczniami, wychowankami,  poświęcona była pierwsza część Czwartkowego spotkania, ogniskującego wokół hasła:

NAUCZYCIEL – MISTRZ, NAUCZYCIEL – BRATNIA DUSZA

Najpierw, zapytana o początki swojej nauczycielskiej drogi, opowiedziała o swoich szkolnych latach w podstawówce i w VIII LO w Krakowie, ale potem  – w znacznej części swojej wypowiedzi pani Profesor pokazywała, jakie były meandry, etapy jej nauczycielskiej drogi, wyjaśniając jednocześnie jak bardzo na jej osobowość oraz filozofię życia i pracy wpłynęła ówczesna rzeczywistość.

Kolejne części rozmowy dotyczyły różnych aspektów życia pani profesor:

HIPPISKA W CZASACH PRL-u

Pani Jolanta Pyś studiowała najpierw w ASP w Krakowie, a potem w Uniwersytecie Jagiellońskim – polonistykę. Już wtedy wyróżniała się wśród studentów, chociażby swym -prowokacyjnym wyglądem, o czym świadczą słowa pani  prof. Folfasińskiej –  Małoty:  Jola to był kolorowy ptak […] Wszyscy na nią zwracali uwagę.

To były lata 70-te, a wiec czas szczególny: na Zachodzie – bum kontrkultury, czas dzieci –  kwiatów, a w muzyce – Janis Joplin, Jim Morrison. W Polsce natomiast to okres jakże ważnych politycznych wydarzeń: Marzec 1968, czystki antysemickie, tworzenie się opozycji, KOR. Właśnie ta atmosfera rodzącego się buntu pokolenia 68/70 bardzo mocno wpłynęła na  panią Jolę. Pani Profesor z wielkimi emocjami przywoływała czasy studenckie, kiedy na jej roku spotkały się takie wyraziste i mocne osobowości, jak Jerzy Pilch, Bronisław Wildstein, Lilianna Sonik. To między innymi wśród nich, w dyskusjach studenckich  najpierw, łamane były sztywne ramy PRL-owskiej rzeczywistości, by potem przekształcić się w autentyczny ruch opozycyjny wobec totalitarnej władzy. Pani Pyś, charakteryzując swoje pokolenie,  mówiła o tym, co ich łączyło: wartości, podobna wrażliwość i specyficzny odbiór świata.

SZTUKA  A  SZTUKA BYCIA POLONISTKĄ

Dużą rolę w życiu pani Pyś już w tamtych latach odgrywała sztuka awangardowa. O tym świadczy nie tylko fakt, iż studiowała ona w ASP czy to, że swoim nowoczesnym stylem hippiski zwracała uwagę otoczenia, ale także  temat pracy magisterskiej, jaką napisała: Funkcje przedmiotu w prozie F.Kafki i B.Schulza. Właśnie owa awangardowość w myśleniu o sztuce i literaturze niewątpliwie wpłynęła na sposób prowadzenia przez panią profesor lekcji w Trójce. Mówili o tym między innymi, obecni w II Salonie,  pani Małgorzata Bugajska – Solarz i pan Rafał Kosecki, wspominający jak cudowną drogą wprowadzała ich pani Profesor w odbiór dzieł  surrealistycznych, czego konsekwencją były  potem tworzone  przez uczniów autorskie spektakle, w ramach Festiwalu Kultury Szkolnej.

RODZINA, SZTUKA, DYNÓW-KRAKÓW, KRAKÓW – DYNÓW

Sztuka dla nas w rodzinie  była jak powietrze – powiedziała pani Profesor. Irzeczywiście, wszystko o tym świadczy. Jej ojciec był chórmistrzem w Filharmonii Krakowskiej, brat Jacek to ceniony witrażysta, a brat Marek – znany aktor, kiedyś współtwórca Teatru 38 w Krakowie. Na pytanie:  co najbardziej wpłynęło na kształtowanie się u pani Profesor artystycznych pasji: czy to rodzina – geny dynowsko – lwowskich artystów, czy może  wpływ szczególnego związku z tą podkarpacką ziemią – pani Profesor nie odpowiedziała jednoznacznie.

Wprawdzie mój brat Jacek mówi o tej inspiracji i związku z ziemią bieszczadzką, porównując ten rodzaj więzi do mitycznego związku olbrzyma Ateusza z Gają, ale chyba te geny też coś znaczą…

Po przejściu na emeryturę pani prof. Jolanta Pyś – Miklasz przeniosła się do swojego rodzinnego Dynowa w Bieszczady, gdzie malowała obrazy sakralne, pejzaże, portrety, a także tworzyła i malowała biżuterię na kamyczkach. Swoje dzieła wraz z rzeźbami swojego męża Janusza Miklasza udostępniała zainteresowanym od 2004 roku w Galerii Na Zabramie przy ul. Piłsudskiego 85 w Dynowie. Nie tylko to jednak świadczyło o jej wielkim zaangażowaniu  w życie społeczne i kulturalne tej bieszczadzkiej małej ojczyzny. Co roku pani Jolanta Pyś -Miklasz pracowała w Wojewódzkim Konkursie Artystycznym Podkarpacka Tęcza, co roku wspierała działania artystyczne  swojej  córki Magdaleny Miklasz, która zainicjowała   w Dynowie spektakle plenerowe, stanowiące dla Dynowian jakże ważne wydarzenie kulturalne, jednoczące całą społeczność.

Pani Profesor nieodpłatnie udzielała lekcji uzdolnionym dynowskim dzieciom.

Miały one wielkie szczęście, że na swoich drogach spotkały Panią Profesor

Jolantę Pyś-Miklasz – Mistrzynię Sztuki Życia. My – także mieliśmy to szczęście!

Pani Profesor odeszła do Pana  22 czerwca  2024 roku.   

Kochana Pani Profesor, dziękujemy, że była Pani wśród nas.

Ubogaceni Twoją myślą, sztuką i humorem na zawsze:

Uczniowie, Wychowankowie, Koleżanki i Koledzy z Trójki.

PANI JOLANTA PYŚ-MIKLASZ

W latach 80. Pani Jolanta Pyś-Miklasz zaangażowana była w nauczycielską Solidarność, a w latach 90. współtworzyła z innymi profesorami: Antonim Downarem, Michałem Poźniczkiem, Ligią Wirtel autorski program nauczania dla uczniów III LO im. J.Kochanowskiego w Krakowie. Ów program stał się podstawą unowocześniania modelu edukacji w Trójce, czego długofalowym efektem była nie tylko wzrastająca popularność naszego Liceum  wśród młodych ludzi, ale także – już w XXI wieku – coraz wyższa jego pozycja (wskaźnik EWD) w krakowskich, a nawet ogólnopolskich rankingach (Brązowa Tarcza).

W 2017 roku  pani Jolanta Pyś-Miklasz została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi przez Prezydenta Rzeczypospolitej  w  związku z 40. rocznicą powstania Studenckiego Komitetu Solidarności.

Za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce,za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej.